تیرهای مشایخ امام زاده محمود ساکن کهگلویه نوشته احمد خادمی

1 1 1 1....

اولاد نیری ،اولاد نیری بزرگترین تیره مشایخ 1 1 1 می باشد که علاوه بر کهگلویه در روستاهای اطراف بهبهان هم ساکن هستند.

اولاد نیری ساکن چنگلوا شامل نه ۹ تیره می باشند ،۱،تیره شریفی.۲،تیره شیخ علی صالح.۳،تیره شیخ غلامرضا(شیخ علی زمان).تیره پسران شیخ محمد زمان بزرگ که سه تیره می باشند،۱،تیره شیخ کاظم .تیره شیخ محمد و تیره شیخ محمد طاهر ،که همگی پسران شیخ محمد زمان بزرگ می باشند .تیره هفتم تیرره شیخ صادقی و شیخ باقری.

تیره هشتم تیره اولاد شیخ امیر خان :این تیره از قدیم الایام در مناطق همجوار امام زاده محمود ساکن بوده .بعد از اینکه کل غریب در قلعه طمبی کشته شد،پسرش ملا عبدالله را ملا نوشاد و برادرانش به چنگلوا بردند و نزد خود بزرگ کردند .بعد ها مشهدی عبدالله به منطقه سرفاریاب کوچ کرد .مشهدی عبدالله بعدها داماد ملا محمد علی سرماهوری گشت.ملا غلام پور انصاری پسر مشهدی عبد الله از بزرگان مشایخ می باشد

تیره نهم: یکی دیگر از اولاد نیری که در سرماهور ساکن بودند معروف به تیره شیخ علی محمد . شیخ علی محمد فرزند شیخ علی مومن می باشد سنگ قبری 1 شده از ایشان در میراث فرهنگی دهدشت به یادگار باقی مانده هست.این تیره که از تیرهای بزرگ مشایخ بود بعد از ترور خسرو خان از منطقه سر ماهور به بهبهان ،جنب امام زاده محمود و بیمنجگان کوچ کردند .ملا محمد علی معروف به محمد علی ماس از بزرگان این تیره بود ،ملا محمد علی بعد از شیخ محمد چهارمین کدخدای شیخ ممو گردید او از دوره محمدحسین خان تا اوایل دوره کریم خان کد خدای طایفه شیخ ممو بود ،ولی بعدها به دلیل بیماری ملا نوشاد را نماینده خویش در امور طایفه کرد و بعد از مرگش ملا نوشاد فرزند شیخ کاظم از طرف کریم خان کدخدای طایفه شیخ ممو گردید . کریم خان بویر 1ی داماد ملا محمد علی بود به همین خاطر طایفه شیخ ممو دارای قدرت سیاسی زیادی شد،بعدها کی منصور فرزند کی ولی اولاد میرزالی ، کی الله یار فرزند ابراهیم خان، ملا قباد اولاد میرزالی با وصلت با دختران ملا محمد علی و دختران برادران ملا محمد علی باعث افزایش قدرت خانواده ملا محمد علی در بین مشایخ و بویر احمد گردید. ملا محمد علی با وصلت دختران برادرش با تیره شیخ کاظم و شیخ محمد قدرت خود را در بین این دو تیره که از قدرت فراوانی در بین مشایخ امام زاده محمود برخوردار بودند افزایش داد.ملا محمد علی روزدار فرزند شیخ محمد و شیخ محمد جان فرزند شیخ کاظم با خانواده برادران ملامحمد علی وصلت کردند.بعدها چند ین وصلت دیگر با خانواده ملا محمد علی توسط مشایخ صورت گرفت .

بیشترین تفنگچیان تاریخ مشایخ از بین تیره اولاد نیری بودند.کد خدایان انها به ترتیب ،شیخ کمال شریفی ،شیخ علی داداشریفی،شیخ محمد پسر شیخ محمد زمان برادر شیخ کاظم و شیخ محمد طاهر ،ملا محمد علی سرماهوری فرزند شیخ علی محمد ،ملا نوشاد آبسالان شیخ ممو فرزند شیخ کاظم،ملا محمد علی روزدار فرزند شیخ محمد،شیخ محمدزمان رازدشت فرزند شیخ محمد،و ملا خنظل رازدشت فرزند شیخ محمد زمان بودند.

اولاد نیری تا قبل از ایلخانی گری شکرالله خان بویر احمدی به عنوان کد خدای کل مشایخ امام زاده محمود بودند ولی بعد از کشته شدن کریم خان قدرت آنها دچار تضعیف شد تا در دوره دوخانی بین عبدالله خان ضرعام پور و خسرو خان بویر احمدی.

با حمایت خسرو خان از نیری ها و دادن تفنگ و خلعت به تفنگ چیان انها دوباره قدرت قبل خود را بدست آوردند که این حمایت باعث شد که عبدالله خان از قدرت گیری انها واهمه پیدا کند،و بعد از مرگ خسرو خان بویر احمدی همه انها را تار ومار کند، تفنگچیان انها را زندانی کرد و اموال انها را غارت کرد ،

طی غارتی که چهل روز بعد از مرگ خسرو خان رخداد همه اموال شیخ فرج سبکرو (کاظمی)فرزند شیخ علی از تیره شیخ کاظم شامل ۱۲۰ راس دام (ثبت شده در اردوی عبدالله خان)یک قبصه تفنگ ده تیر و سه راس اسب و مادیان و کلیه اساس منزل وی به غارت رفت،

چند روز بعد از غارت تفنگچیان اولاد نیری بنامهای ،شیخ شین والی شیخ ممو فرزند شیخ ولی از تیره شیخ کاظمی ،شیخ جونباز محمودی فرزند شیخ آلا از تیره شیخ باقری،شیخ محمد خان شیخ ممو فرزند شیخ محمد جان از تیره شیخ کاظمی و ملا عبدی آبسالان فرزند ملا نوشاد از تیره شیخ کاظمی به دلیل حمایت از خسرو خان و تفنگ چینی اردوی او دستگیر و به زندان ضرعام اباد فرستاده شدند، که با وساطت ملا فریدون بهادران تامرادی آزاد شدند . ملا خنظل رازدشت فرزند شیخ محمد زمان که در ان زمان کدخدای اولاد نیری بود هم در لیست کسانی بود که قرار بود به ضرغام اباد برده شود و زندانی گردد ولی بعد از کشته شدن خسرو خان شبانه تو سط تفنگچیان اولاد نیری (شیخ محمد خان شیخ ممو و شیخ شین والی )اساس و وسایل او به نزد طایفه اولاد میرزالی برده شد تا از ازار تفنگ چیان عبد الله خان در امان باشد.

غارت شیخ فرج سبکرو توسط خدا کرم خان ضرغام پور تبعات بدی برای عبد الله خان داشت که در ادامه به ذکر آن خواهیم پرداخت.

تیره شیخ علیرضا.فرزندان شیخ علیرضا . بعد از اینکه کریم خان کشته شد و شکرالله خان خان بویراحمد گردید فرزندان شیخ علیرضا صاحب قدرت فراوان گردیدند و اولین کدخدایی در بین آنها بوجود آمد و ملا قلندر انصاری اولین کدخدای آنها حکم کدخدایی از شکرالله خان دریافت کرد .

.بعد از ملا قلندر پسرش ملا حسین انصاری کد خدای یک قسمت از مشایخ گردید. از بزرگان انها ملا قلندر انصاری از بزرگان بویر احمد ومشاور عبدالله خان ،ملا حسین انصاری فرزند ملا قلندر و داماد عبدالله خان ،ملا المان برادر ملا قلندر که در جنگ با ملا فریدون بهادران تامرادی در لوداب زخمی شد و بعدها به دلیل عفونت زخم در چنگلوا مرد ، ملا عیوضی و ملا علیشاه برادران ملاقلندر که در جنگهای بویر احمد کشته شدند میتوان نام برد.

علاوه بر جنگ سمیرم ملا قلندر در همه تحولات سیاسی از زمان شکراللله خان تا دوره ایلخانی گری عبدالله خان حضور داشته و به عنوان مشاور ارشد عبداللله خان شناخته میشد. ملا قلندر را یکی از بزرگترین سیاست مداران بویر احمد می دانند .

تیره درمشی ها،از مشایخ ساکن کهگلویه می باشند که تحت سرپرستی و زعامت ملا قلندر انصاری می باشند. از بزرگان انها شیخ بهزاد و شیخ سلیمان میتوان نام برد.

تیره شیخ علی اکبری ها .فرزندان شیخ علی اکبر می باشند که در چنگلوا ساکن هستند و بین انها و تیره شیخ علیرضایی برای تعین کدخدایی همیشه جنگ و جدل بوده است و در یک دوره کوتاه ملا قنبر فرزند کربلایی حیدر حکم کد خدایی دریافت کرد .از بزرگان انها به کربلایی حیدر و فرزندانش ،ملا قنبر روعین و ملا حمزه روعین می باشد .ملا حمزه در جنگهای سرپری ،تنگ سپو ،ضرغام اباد شرکت داشت

تیره مرادی و علی محمدی .این تیره تحت سرپرستی و زعامت اولاد نیری بوده ،از بزرگان انها میتوان به رضا قلی پدر بزرگ مشهدی گرگ الله آموزگاران نام برد . این تیره خواهر زاده مشایخ میباشند ، بزرگ انها مراد از شیراز کوچ کرده وبه منطقه سرفاریاب جنب امام زاده محمود آمده و با وصلت با مشایخ امام زاده محمود. تابع طایفه مشایخ گردید

تیره شیخ نوری .این تیره در منطقه سرفاریاب و جنب امام زاده محمود ساکن هستند از بزرگان انها میتوان به شیخ خدا کرم ممویی اشاره کرد.

تیره اسفندیاری :از بزرگان این تیره کربلایی حسین علی پدر شیخ نصرالله درکاله می باشد که در روزگار خویش جزع بزرگان و معتمدین طایفه شیخ ممو بوده .

طبق نظریه بزرگان اولا نیری و صحبت های ملا حسین انصاری اولاد نیری ساکن چنگلوا و سرماهور فرزندان یک پدر می باشند طبق این صحبت ها شیخ محمد طاهر ،شیخ کاظم و شیخ محمد فرزندان شیخ محمد زمان بزرگ می باشند ،شیخ محمد زمان بزرگ فرزند شیخ کاظم می باشد و شیخ کاظم بزرگ ،شیخ علی صالح و شیخ علی زمان برادر می باشند و فرزندان شیخ محمد بزرگ می باشند ،شیخ محمد و شیخ علی مومن پدر بزرگ ملا محمد علی سرماهوری معروف به محمد علی ماس و شیخ امیرخان پدر شیخ احمد پدر بزرگ ملا عبد الله پدر ملا غلام پور انصاری و شیخ باقر و شیخ صادق (جد تیره شیخ صادقی و شیخ باقری) برادر می باشند ،فرزندان شیخ علی می باشند و شیخ علی و شیخ نوری فرزند شیخ محمد علی اول می باشند .

اولاد شریفی ساکن چنگلوا هیچ گونه نسبتی با اولاد نیری ساکن چنگلوا نداشته و از تیره از اولاد نیری ساکن زیدون معروف به شیخ شاهمار می باشند. .

بزرگترین تیره مشایخ امام زاده محمود تیره اولاد نیری می باشد بعضی از اولادهای نیری قبل از کشته شدن کریم خان به خوزستان و بوشهر محاجرت کردند ،و عده ای از انها در کهگلویه در روستاهای چنگلوا ، بوا ،سرماهور ،دزک جنب امام زاده محمود ، ساکن بودند ولی بعدها توسط شکرالله خان از این مناطق تبعید شدند ، بعضی از تیرهای انها به چنگلوا برگشتند بعضی ها هم در باشت ، روستاهای زیدون و اطراف بهبهان، و چرام سکونت کردند ، و خود را از حوادث بویر احمد دور کردند .

اولین تبعید اساسی اولاد نیری از چنگلوا و مناطق اطراف ان به دوره ایلخانی شکرالله خان بر می گردد شکر الله خان به دلیل کینه ای که از اولاد نیری داشت انها را به سایر مناطق بویر احمد تبعید کرد ، این کینه بیشتر نشات گرفته از حمایت شدید اولاد نیری از کریم خان بویراحمدی بهادر السلطنه بود ، با وصلت کریم خان با دختر ملا محمد علی سرماهوری این کینه شدید تر شد و عواقب بدی برای اولاد نیری به همراه داشت .از جمله عواملی که باعث ثبات اولاد نیری در چنگلوا شد و در طول تاریخ حامی انها بود چند عامل را میتوان نام برد،

اولین عامل شجاعت و دلیری زیاد اولاد نیری در طول تاریخ می باشد ،که بارها برا ثبات خویش در منطقه جنگیدند و جوانان برومندشان در طول تاریخ با شجاعت جنگیدند و کشته شدند ، شیخ علی شاه و شیخ عبدشاه فرزندان شیخ غلام شیخ علی صالحی ، شیخ منصور فرزند ملا محمد علی سرماهوری ،شیخ کوچک فرزند شیخ محمد طاهر ،شیخ جهانشاد فرزند شیخ کاظم ، همگی در طول تاریخ با رشادت برای ثبات اولاد نیری جنگیدند و کشته شدند ، در اختیار داشتن پنج قلعه در زمان کد خدایی ملا محمد علی سرماهوری و ملا نوشاد در زمان ایلخانی کریم خان بویر احمدی و سه قلعه در زمان خسرو خان دال بر شجاعت و دلیری اولاد نیری دارد .

دومین عامل حمایت خوانین بویر احمد از اولاد نیری بود ،کریم خان بهادر السلطنه و خسرو خان بویر احمدی در طول تاریخ از حامیان اولاد نیری بوده اند ،کریم خان بهادرالسلطنه بعد از اینکه به ایلخانی بویراحمد انتخاب شد بدلیل شجاعت اولاد نیری در جنگ های کریم خان حمایت شدیدی از انها انجام داد ،کریم خان با وصلت با اولاد نیری این حمایت ها را بیشتر کرد ،او با دختر ملا محمد علی سرماهوری ازدواج کرد و همین امر باعث افزایش قدرت اولاد نیری گردید. خسرو خان بویر احمدی بعد از جنگ سمیرم و ایجاد دو خانی در بویراحمد از اولاد نیری حمایت کرد و چندین قبضه تفنگ برنو به انها خلعت داد تا از او حمایت کنند ،اولاد نیری هم حمایت همه جانبه از خسرو خان کردند و شیخ فرج سبکرو فرزند شیخ علی بخشی از پول جنگ خسرو خان را تقبل کرد که در ان زمان کمک شایانی به جبهه خسرو خان بود.

سومین عامل حمایت شدید و همه جانبه طوایف اولاد میرزالی ،تامرادی و فرزندان اغا صیدال نرمابی از اولاد نیری بود که در طول تاریخ بارها از انها در برابر خوانین و سایر طوایف حمایت کردند، کی علی اولاد میرزا علی بعد از ایلخانی شکر الله خان همواره پشتیبان اولاد نیری بوده است ، در سالهای کدخدایی ملا محمد علی سر ماهوری وقتی طیبی ها به چنگلوا حمله کردند و چنگلوا را غارت کردند ، در عوض غارت طیبی ها کی محمد خان اولاد میرزالی و کی منصور اولاد میرزالی برادرش فرزندان کی ولی با کمک تفنگچیان اولاد میرزالی وتفنگ چیان اولاد نیری ، قلعه ایدنک را اتیش زدند و تمامی خانوارهای طیبی حوزه لنده تا اطراف سوق را غارت کردند ، ذکر این واقعه در کتاب تاریخ ایل طیبی امده است ، یکی عوال قدرت گرفتن اولاد نیری در زمان خسرو خان ،که بعد از سالها که توسط شکر الله خان و عبد الله خان تار مار شده بودند دوباره جانی تازه گرفتند ،حمایت شدید کی بهرام همایونفر ،کی علی ایزدپناه و کی نصر بهادر بود ، بعد از قتل خسروخان، عبد الله خان ضرغام پور و پسرش خدا کرم خان ، با حمایت چند تن از کدخدایان بیراحمد و تفنگ چیانشان اولاد نیری را غارت کرده و هر بار به بهانه ای اموال انها را مصادره می کرد، تفنگ چیانش اولاد نیری در سردسیر خود را به لوداب رساندند و از ملا فریدون بهادران متحد سنتی اولاد نیری کمک خواستند ، ملا فریدون نامه ای به عبد الله خان نوشت اورا تهدید کرد ، این کار ملا فریدون به دشمنی سخت بین او و عبد الله خان تبدیل شد، بواسطه حمایت شدید ملا فریدون از اولاد نیری عبد الله خان از غارت انها دست برداشت ،

این داستان ادامه دارد........

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و یکم خرداد ۱۳۹۸ ساعت 19:20 توسط احمد 1 | 4 نظر