چرام اولین مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد بود/دشمنی تیمسار علیزاده با چرام

statistics

صبح خردـ مجید مریدی : این بار سراغ یکی از باسابقه ترین معلمین این استان رفتیم و بخشی از خاطرات وی را جویا شدیم . آقای گودرز آبروان از آن جمله معلمینی است که درسالهای دور باکمترین امکانات سعی در بر طرف کردن معضل بیسوادی درمیان جوانان این دیار نموده و در این راه مرارت

صبح خردـ مجید مریدی : این بار سراغ یکی از باسابقه ترین معلمین این استان رفتیم و بخشی از خاطرات وی را جویا شدیم .

آقای گودرز آبروان از آن جمله معلمینی است که درسالهای دور باکمترین امکانات سعی در بر طرف کردن معضل بیسوادی درمیان جوانان این دیار نموده و در این راه مرارت های فراوانی را به خود دید .

وی که سالهای جوانی خود را صرف پیشبرد فرهنگ این استان نمود هم اکنون در بستر بیماری است که از خدواند منان برای ایشان آرزوی شفای عاجل داریم .

با عرض تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید ابتدا لطف کنید خودتان را بصورت کامل معرفی بفرمایید؟

بنام خدا من هم عرض تشکر دارم بخاطر وقتی که در اختیار بنده قرار دادید تا بتوانم بخشی از خاطرات گذشته خود را به سمع مردم عزیز هم استانی ام برسانم .

بنده گودرز آبروان متولد ۶/ ۱/ ۱۳۱۵ در چرام هستم .

آقای آبروان شما یکی از باسابقه ترین معلمین استان بشمار میروید دوران تحصیل خود را کجا شروع کردید و کجا به پایان رساندید ؟

من تحصیلات ابتدایی خود یعنی از اول تا ششم ابتدایی را در بهبان گذراندم و پس از پایان آن در سال ۱۳۳۵ به مدت دو سال در دانشسرای همان شهر بهبهان ادامه تحصیل دادم .

پس از پایان دوران دانشسرا در سن ۲۳ سالگی در سال ۱۳۳۸ به استخدام آموزش و پرورش درآمدم.

از دانشسرای بهبهان بگویید؟

این دانشسرا را برای تعلیم جوانان مناطق کهگیلویه ، چرام ، سرفاریاب ، زیلایی و بختیاری و مناطقی از خوزستان احداث کردند .در سال ۱۳۳۵ ما اولین دانشجویان این دانشسرا بودیم که در آن ادامه تحصیل دادیم . در زمانی که ما به این دانشسرا رفتیم سرپرستی آن برعهده شخصی به نام آقای “هرزویلی” بود که از بچه های تهران بود . پس از وی در سال ۱۳۳۷ آقای “عبدالعلی باقی” سرپرستی دانشسرا را به عهده گرفت ، تا زمانی که ما درسمان به اتمام رسید و یک سال پس از آن نیز استخدام شدیم . ولی دانشسرای بهبان در سال ۱۳۴۲ یا ۱۳۴۳ بطور کامل تعطیل شد .

اولین منطقه ای که در آن تدریس کردید کجا بود ؟

پس از استخدام در سال ۱۳۳۸ بعنوان مربی پیش آهنگی در کهگیلویه مشغول به فعالیت شدم .

یعنی در دهدشت ؟

نه ، کهگیلویه آن زمان شامل دهدشت نبودچون در آن زمان دهدشت کنونی اصلا وجود نداشت ، دهدشتی که اکنون شما ملاحظه میکنید در سال ۱۳۴۲ بوجود آمد .

و پس ازآن در چه مناطقی مشغول به تدریس شدید ؟

بنده پس از آنکه چند سال بعنوان مربی پیش آهنگی مشغول فعالیت در عرصه فرهنگ بودم به دلیل انتقال مرحوم “شیخ کریم اسلامی” معلم روستای ضرغام آباد به روستای بناری چرام به مدت یک سال بعنوان جایگزین وی مشغول تدریس در این روستا شدم. پس از آن به مدت سه سال معلم روستای تمبی بودم و پس از این روستا در مدرسه ابوریحان روستای شیخ حسین نیز به مدت سه سال مشغول فعالیت بودم .

پس از روستای شیخ حسین به مدت سه سال به مدرسه دبستان روستاهای دمدره و امام زاده بی بی رشیده(س) منتقل شدم و مدت سه سال نیز در این مدرسه کار معلمی را انجام میدادم . پس از آن به دبستان سپاخنگ چرام منتقل شده و مدت سه سال نیز در این مدرسه کار کردم .یادآور میشوم که پس از جنگ گجستان و آرام شدن اوضاع به مدت یک سال نیز در مدرسه کوه سیاه خدمت نمودم. پس از سالها کار معلمی بعنوان مسئول تغذیه بخش چرام منصوب شدم و سالهای پایانی خود را در این سمت گذراندم.

البته علاوه بر این در طرح ملی ریشه کنی مالاریا به مدت یکسال با دولت همکاری میکردم . در طول این یکسال در روستاهای ضرغام آباد و کلایه لارو مالاریا را گرفته و برای مرکز تحقیقات شیراز ارسال می کردم .

جناب آقای آبروان از اولین معلم شهر چرام صحبت کنید آیا به یاد دارید اولین معلمی که در این بخش فعالیت میکرد چه کسی بود ؟

اولین معلمی که در چرام مشغول بکار شد شخص به اسم آقای “گیلانی” بود . که پس از رفتن وی آقای “نیک خلق” در سال ۱۳۲۰ تا پایان سال ۱۳۳۳ در چرام بعنوان معلم دانش آموزان منطقه را آموزش می داد.

اولین معلم بومی چرام چه کسی بود ؟

اولین معلم بومی چرام مرحوم ” اسدالله دوستی” بود که از سال ۱۳۲۲ کار خود را در چرام آغاز کرد .

اولین زن معلم چرام چطور؟

اولین زنانی که توانستند در چرام بعنوان معلم فعالیت کنند خانمها “اختر چرامی” و “اقدس چرامی”بودند.

جناب آقای آبروان برخی از تاریخ نویسان مناطق مختلف سعی کرده اند زادگاه خود را به عنوان اولین مناطقی که دارای مدرسه و معلم بودند معرفی کنند ، شما در این خصوص چه نظری دارید ؟

باید به عرض همه هم استانی های شریف برسانم که اولین مدرسه ای که در این استان ساخته شد در سیسخت بود و اولین معلم استان در این منطقه کار خود را شروع کرد . پس از سیسخت ، چرام در سال ۱۳۱۴ بعنوان دومین منطقه صاحب مدرسه و معلم شد و همانطور که عرض کردم اولین معلم چرام شخصی به اسم “گیلانی ” بود .این را به طور قطع می گویم تا قبل از این تاریخ به جز در این دو منطقه در هیچ جایی از استان مدرسه و معلم نبود . شاید مکتب وجود داشته ولی مدرسه ای نبود . سیسخت و چرام را میتوان در آن دوران قطب های فرهنگی استان نامید .

فرمودید مکتب از معلم های ملا مکتبی چرام هم خاطره ای به یاد دارید؟

تا جایی که ذهنم یاری می دهد اولین معلم ملا مکتبی در چرام شخصی بود به اسم آقای مرحوم کربلایی”حاج علی” از طایفه نیمدور که پس از مرگش پسر او به نام حبیب بعنوان معلم ملا مکتبی در چرام فعالیت میکرد ، که خود بنده در سن ۶ سالگی شاگرد همین حبیب بودم .

چه مطالبی تدریس میکردند ؟

معلمین ملا مکتبی بیشتر درسهای قرآنی را آموزش میدادند . البته باید یادآوری کنم این ملاها زیر نظر خان منطقه بودند و اگر رفتار خشونت آمیزی از آنها سر میزد مورد بازخواست خان قرار میگرفتند .

در چه سالی آموزش و پرورش چرام تاسیس شدو اولین رئیس آن چه کسی بود ؟

آموزش و پرورش چرام در سال ۱۳۴۰ به شکل نمایندگی تاسیس شد که اولین رئیس آن مرحوم “اسدالله دوستی” بود .

شما در طول دوران خدمتتان چه تعداد دانش آموز را تربیت کرده و آیا اطلاع دارید که این دانش آموزان به چه شغل هایی مشغول شدند؟

دقیقا به یاد ندارم چه تعداد دانش آموز را تربیت کردم ولی دانش آموزانی که بنده معلم آنها بودم همه به نوایی رسیدند که اکثریت قریب به اتفاق آنها معلم شدند. اگر فرض کنیم ۲۰۰۰ هزار دانش آموز را تربیت کردم از هر ۱۰۰ نفر حدود ۸۰ نفر معلم شده و مابقی نیز در بقیه ادارات استخدام شدند .

از نقش مرحوم اسکندرخان در توسعه پیشرفت فرهنگی چرام بگویید؟

مرحوم اسکندرخان چرامی به طور قطع و یقین نقش بسزایی در پیشرفت علمی و فرهنگی چرام داشتند . در آن زمان تمام فکر و ذکر مرحوم چرامی ساختن مدرسه و آوردن معلم برای منطقه بود . بیاد دارم در سال ۱۳۳۵ هر کدام از اهالی چرام در حدود کلاس چهارم هم سواد داشتند ، وی با تقبل هزینه های تحصیل این افراد ، آنها را به دانشسرا می فرستاد .

ذکر این خاطره خالی از لطف نیست که یکی از دوستان ما به نام “مرحوم علی میرزا محمودی” که دارای سواد بود و زن و بچه هم داشت ، در حالی که در زمین کشاورزی مشغول دروی محصول بود توسط مرحوم اسکندر خان به دانشسرا فرستاده شده که همین شخص پس از اتمام دانشسرا بعنوان معلم در منطقه به فعالیت مشغول شد .

این نکته را باید عنوان کنم که دولت مرکزی فقط یک مدرسه در چرام ساخت بقیه مدارسی که در این شهر و روستاهای اطراف ساخته شد توسط مرحوم چرامی و با هزینه شخصی احداث شد . وبا پیگیری های شخص وی دولت فقط معلمین آن را تامین میکرد .

در آن زمان از چرام به عنوان یکی از پیشرفته ترین نقاط استان یاد می شد دلیل آن چه بود ؟

در آن زمان که بسیاری از مناطق کشور از داشتن برق محروم بود چرام یکی از اولین نقاطی بود که از برق موتوری برخوردار بود که پس از چند سال به شبکه سراسری برق وصل شد.

در آن زمان به دلیل پیگیری های فراوان مرحوم چرامی مرکز تحقیقات کشاورزی ، تعاونی روستایی، جهاد کشاورزی سپاه دانش ، خط تلفن ، لوله کشی آب آشامیدنی ، نمایندگی آموزش و پرورش ، بانک ملی و صادرات ، بخشداری ، پست ، احداث چندین مدرسه ، احداث دبیرستان سلحشور ، خانه انصاف برای رسیدگی به شکایات مردمی ، خیابان کشی بر اساس اصول شهری ، شهرداری ، اداره فرهنگ ، و بسیاری دیگر از خدماتی که در شهرهای بزرگ به مردم ارئه خدمت می دادند در چرام مستقر بودند .

از اولین مدیران این ادارات بگویید ؟

اولین کارمند مخابرات چرام شخصی به اسم آقای “پارسا بود . اولین رئیس آموزش و پرورش همانطور که عرض کردم مرحوم “دوستی بود . اولین شهردار چرام “جهانگیر چرامی” بود و آقای “کنعانی” بخشدار چرام بودند .

به نظر شما دلیل پیشرفت چرام در ان دوران چه بود ؟

دلیل اصلی پیشرفت چرام نفوذ شخص مرحوم اسکندرخان در دولت مرکزی بود . همچنین حمایت سناتور موسوی نماینده انتصابی حوزه بهبهان و کهگیلویه به دلیل رابطه فامیلی از وی از دیگر دلایل پشرفت چرام در دوران قبل از انقلاب بود .

از نقش مرحوم بهمن بیگی در پیشرفت علمی استان چه بیاد دارید ؟

نقش آقای بهمن بیگی در پیشرفت علمی این استان بخصوص در بویراحمد نمی توان نادیده گرفت . ایشان پس از آنکه ما در سال ۳۵ دانشسرای خود را به پایان رساندیم در سال ۱۳۳۸ و پس از استخدام ما در آموزش و پرورش تعلیمات عشایر را در کهگیلویه و بویراحمد برعهده گرفت . البته این نکته را یادآوری کنم که حکم آقای بهمن بیگی شامل کهگیلویه ، چرام ، سرفاریاب ، زیلایی و بختیاری نبود و تعلیمات این مناطق زیر نظر استان خوزستان بود .

آقای بهمن بیگی در آن سالها در بویراحمد تلاش فراوانی برای باسواد کردن عشایر آن منطقه انجام دادند و بحق اسطوره علمی بویراحمد بدون شک آقای بهمن بیگی است .

از تیمسار علیزاده بگویید؟

از تیمسار علیزاده چیزی جز دشمنی در حق مردم چرام نمی توان گفت . وی تنها کاری که خوب انجام میداد دشمنی و کارشکنی برای حذف چرام از صفحه سیاسی استان بود .

دشمنی های علیزاده هیچ گاه از ذهن مردم چرام پاک نخواهد شد . یکی از دلایلی که دهدشت کنونی شکل گرفت تحریک تیمسار علیزاده بود . وی به دلیل رابطه ای که با شاه داشت توانست فرمانداری کل را از چرام گرفته و به دهدشت منتقل کند .

بیاد دارم که در آن زمان مرکز فرمانداری در چرام مستقر بود و سرهنگ “انوری” فرماندار کل بود . در سال ۱۳۴۲ به دلیل کارشکنی های گسترده تیمسار علیزاده و فشارها سیاسی و منطقه ای بر دولت برای حذف چرام دهدشت کنونی شکل گرفت و فرمانداری کل به این شهر منتقل شد . حتی در زمانی که چرام فرماندری کل بود یک سرگرد آمریکایی به مدت ۶ ماه در چرام مستقر بود .

دلیل دشمنی تیمسار علیزاده با چرام چه بود ؟

دلایل دشمنی وی با چرام را هم میتوان سیاسی عنوان کرد هم شخصی . شایعاتی بود که می گفتند تیمسار علیزاده تعدادی اسلحه برنو به مرحوم اسکندخان داده بود که پس از آنکه تیمسار علیزاده از فرمانداری انتظامی کهگیلویه عزل شد و پول این سلاح ها را از مرحوم چرامی درخواست کرد وی از دادن این مبلغ به تیمسار علیزاده سرباز زد .

پس از شهریور ۱۳۲۰ که کهگیلویه آرامش نسبی خود را بدست آورد تیمسار علیزاده یک بار دیگر بعنوان فرماندارکل به منطقه اعزام شد . به دلیل دشمنی که با اسکندرخان بر سر مساله سلاح ها داشت شروع به کارشکنی علیه منطقه کرد و با نامه نگاری های فراوان با شاه توانست فرمانداری را از چرام گرفته و مرکز فرمانداری را به یاسوج منتقل و مرکز شهرستان را هم به دهدشت انتقال دهد .

دلیل دیگری هم که مرکزیت به یاسوج رسید این بود که دولت مرکزی قصد داشت با استقرار نیروی نظامی عشایر منطقه را که مشکلات زیادی را بوجود آورده بودند را کنترل نماید .

البته یکی دیگر از دلایلی که فرمانداری کل را چرام گرفتند تطمیع تیمسار علیزاده توسط سران ایلات بقیه مناطق بود . عده ای از سران ایلات مناطق همسایه چرام که از پیشرفت این شهر خشمگین بودند با نوشتن طومارهای فراوان و همچنین تطمیع فرماندار وقت موجبات این اقدام را فراهم نمودند.

آقای آبروان بعنوان آخرین سوال بفرمایید در چه سالی بازنشسته شدید ؟

بنده در سال ۱۳۵۹ پس از ۲۴ سال و چهار ماه بازنشسته شدم.

سوالات متداول

چرا چرام اولین مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد بود/دشمنی تیمسار علیزاده با چرام اهمیت دارد؟

این موضوع به دلیل اطلاعات و کاربردهای مرتبط، مورد توجه کاربران قرار گرفته است.

چرام اولین مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد بود/دشمنی تیمسار علیزاده با چرام چیست؟

در این مطلب اطلاعات، جزئیات و نکات مرتبط با چرام اولین مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد بود/دشمنی تیمسار علیزاده با چرام بررسی شده است.

آخرین اطلاعات درباره چرام چیست؟

جدیدترین اطلاعات و تغییرات مربوط به چرام در این گزارش ارائه شده است.